पुस्तक परीक्षण: रिच डॅड पुअर डॅड
‘रिच डॅड पुअर डॅड’ हे जगभरातील कोट्यवधी लोकांचे आर्थिक जीवन बदलून टाकणारे एक क्रांतिकारी पुस्तक असून पैशाकडे पाहण्याचा आपला दृष्टिकोनच नव्याने परिभाषित करणारे मानले जाते. रॉबर्ट कियोसाकी यांनी आपल्या अनुभवांवर आधारित केलेले हे लेखन आजही आर्थिक साक्षरतेसाठी एक मूलभूत ग्रंथ मानले जाते. या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद अभिजित थिटे यांनी अत्यंत प्रवाही शैलीत केला आहे.
आजचा स्पर्धेचा काळ, बदलती नोकरी संस्कृती, वेगाने वाढणारा व्यवसायविश्व आणि वित्तव्यवस्थेतील अस्थिरता पाहता हे विधान शंभर टक्के खरे वाटते.
दोन वडिलांची कहाणी : विचारांचा संघर्ष
लेखकाच्या जीवनातील महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे – त्यांना दोन वडील होते.
एक गरीब वडील
अत्यंत सुशिक्षित, नोकरीत स्थिर, पण पैशाबाबत पारंपरिक विचारसरणी असलेले.
दुसरे श्रीमंत वडील
अभ्यास कमी, पण आर्थिक बुद्धिमत्ता प्रखर, गुंतवणुकीचे ज्ञान आणि व्यवसायाची दूरदृष्टी असलेले.
श्रीमंत वडील म्हणत, “पैसा ही शक्ती आहे.”
दोन्ही विचारांतील संघर्षच लेखकाला आर्थिक जग वेगळ्या दृष्टीने पाहायला शिकवतो. आजच्या तरुणांसाठी, विद्यार्थ्यांसाठी आणि सर्वसामान्य नोकरी करणाऱ्यांसाठी हा विरोधाभास स्वतःच्या विचारांचे परीक्षण करण्यास भाग पाडतो.
पुस्तकातील मुख्य सहा धडे (Lessons)
श्रीमंत लोक पैशासाठी काम करत नाहीत
गरीब आणि मध्यमवर्गीय लोक नोकरी करून पगारावर जगतात; श्रीमंत लोक सिस्टम बनवतात जिथे पैसा त्यांच्या साठी काम करतो.
अर्थसाक्षरता कशासाठी?
शिक्षण महत्वाचे, पण आर्थिक शिक्षण आणखीन महत्वाचे. मालमत्ता (Assets) आणि कर्ज (Liabilities) यातील फरक समजला नाही तर आपण आयुष्यभर पैशामागे धावत राहतो.
तुमचा उद्योग ओळखा
आपल्या आवडी, कौशल्ये, संधी आणि जोखीम समजून घेणे आवश्यक. फक्त नोकरी पुरेशी नाही; स्वतःची आर्थिक ओळख निर्माण करणेही तितकेच महत्वाचे.
करांचा इतिहास आणि कॉर्पोरेशनचे सामर्थ्य
श्रीमंत लोक कंपनी (Corporation) स्थापन करतात. कारण कंपन्या कायदेशीररित्या कर (Tax) कमी करण्याचे अनेक मार्ग वापरू शकतात.
श्रीमंत लोक पैसा निर्माण करतात
जगात संधी अमर्याद आहेत. पैसा कमावणे हे नशिबावर अवलंबून नसते तर योग्य विचार, आर्थिक बुद्धिमत्ता आणि धाडसावर अवलंबून असते.
शिकण्यासाठी काम करा, पैशासाठी नाही
कोणत्याही नोकरीकडे शिकण्याची संधी म्हणून पाहावे. विक्री, संवादकौशल्य, नेतृत्व, गुंतवणूक, मार्केटिंग—ही जीवन बदलणारी कौशल्ये आहेत.
लक्षात राहणाऱ्या काही प्रभावी वाक्यांवर नजर
ही वाक्ये फक्त प्रेरणादायी नाहीत—ती आपल्याला आपल्या आर्थिक आयुष्याचे तक्ते नव्याने मांडायला भाग पाडतात.
हे पुस्तक का वाचावे? (Why You Must Read It)
- पैशाबाबतची भीती, संशय आणि चुकीच्या समजुती दूर होतात.
- आर्थिक जगण्याबाबत नवा दृष्टिकोन मिळतो.
- मालमत्ता, कर्ज, गुंतवणूक, करप्रणाली, व्यवसाय—या सगळ्यांचे प्राथमिक ज्ञान निर्माण होते.
- करिअरकडे पाहण्याची दृष्टी बदलते—नोकरी vs उद्योजकता.
- स्वतःची आर्थिक स्वातंत्र्य योजना बनवायला प्रेरणा मिळते.
- आर्थिक शिस्त, विचारसरणी आणि दीर्घकालीन नियोजन यांचा पाया घालण्यासाठी हे पुस्तक अत्यंत उपयुक्त आहे.
एकदा तरी अवश्य वाचा
‘रिच डॅड पुअर डॅड’ हे फक्त पुस्तक नाही—ते आपल्याला पैशाच्या मानसिकतेत बदल घडवणारे साधन आहे.
लेखकाच्या दोन वडिलांच्या कथेतून आपण स्वतःचे विचार तपासतो, आपल्या आर्थिक सवयींचे मूल्यमापन करतो आणि आर्थिक स्वावलंबनाकडे पहिले पाऊल टाकतो.
आता वाचा